?

Log in

[sticky post] Расстаноўка сіл беларускай мовы (з колішняга абмеркавання са сп. Запрудскім)

Dec. 26th, 2015 | 10:23 pm

Праглядаючы колішняе абмеркаванне беларускай сацыялемы са сп. Запрудскім і сп. Шупам (http://zaprudski.livejournal.com/48921.html), усвядоміў, што там я дастаткова поўна выклаў свае ключавыя погляды на тое, што дзеецца ў беларускай мове, як гэта суадносіцца з іншымі мовамі, як упісваецца ў лінгвістычныя мадэлі, што варта рабіць, якія ёсць таму перашкоды. Усім, хто хоча ў агульных рысах азнаёміцца з маімі ўяўленнямі, прапаную пачытаць гэта абмеркаванне.

Link | Leave a comment | Share

Трохвугольнік "Лукашэнка - бел. нацыяналісты - рас. імперцы"

Feb. 15th, 2017 | 03:54 pm

Наконт галаваломак з Балаховічам, то-бок, з Лукашэнкам, бел. нацыяналістамі і імперскай Расіяй вось вам мая матэматыка.

Матыў Лукашэнкі - уласная ўлада над Беларуссю. Матыў нацыяналістаў - захаванне Беларусі. Матыў імперскіх сіл Расіі - улада Расіі над Беларуссю, паглынанне яе.

Некалі нацыяналісты змагаліся супраць Л. з трох прычын: за Беларусь, за дэмакратыю, за рынкавую эканоміку. Некалі для іх ён уяўляўся неаддзельным ад пагрозы ў выглядзе імперскіх сілы Расіі, ён дзейнічаў у іх інтарэсах. Цяпер кампанент змагання супраць Л. за Беларусі стаў неактуальным, бо інтарэсы імперскіх сіл Расіі і Л. ў гэтым плане разышліся. З гэтага моманту у бел. нацыяналістаў узнікае дылема: ці змагацца супраць Л.? Не, у нацыяналістаў не зніклі прэтэнзіі па астатніх пунктах - дэмакратыі і эканоміцы. Проста 1) пункт захавання Беларусі набыў вострую актуальнасць, і нацыяналісты, расстаўляючы прыярытэты, лічаць больш важным змаганне за Беларусь; 2) Л. фактам сваёй улады над Беларуссю трымае Беларусь незалежнаю.

І тут нацыяналісты задаюцца пытаннем, ці не падтрымаць Л. у гэтай справе. Яны думаюць, што і ў іх, і ў Л. адзін вораг і яны гатовыя ахвяраваць сваёй энергіяй дзеля абароны Беларусі. Акрамя таго, зрынанне Л. у той момант, калі на Беларусь квапяцца імперскія сілы, можа паспрыяць гэтым самым імперскім сілам.

Read more...Collapse )

Link | Leave a comment {3} | Share

Хто плануе майдан у Беларусі?

Feb. 15th, 2017 | 02:10 pm

Беларускія нацыяналісты не плануюць ніякага "майдана". Тыя, каму прыходзіць у голаў іх у гэтым падазраваць, ківаюць на ўкраінцаў, маўляў тыя бузілі, назбіраліся, нагарлапанілі і прычыніліся да майдана, а далей і да вайны на Данбасе. Гэта логіка міфалагічна-казачная: неяк сабраліся, неяк замуцілі, неяк распалілі.

А калі паслухаць тых, хто спрабуе хоць неяк лагічна гэта абгрунтаваць, у тым ліку нерасійскіх аўтараў, то там развіццё падзей дэталізуюць: кажуць пра фінансаванне з амерыканскага боку, дзякуючы якому усе гэтыя вулічныя хваляванні і адбываліся. Умоўна кажучы, бітва амерыканскага перніка супраць расійскага бізуна.

Ці ёсць у нас штось падобнае? Не. Паток замежных грантаў у Беларусь спынены даўно. На гранты працуюць у асноўным гендарныя актывісты, якім усе гэтыя нацыяналізмы і нават дэкрэты пра дармаедства да аднаго месца. І калі яны і выйдуць на плошчу, то хіба на свой вясёлкавы парад.

З арганізаванай дзейнасці беларускіх нацыяналістаў публічна можна назіраць толькі дзейнасць клуба "Ваяр" у Беларусі і "Беларускай тактычнай групы" ва Украіне. Гэта кропля ў моры. Затое, у супрацьвагу гэтаму, можна чытаць масавыя разгубленыя пытанні тыпу "Што будзем рабіць у выпадку знешняй агрэсіі?" Гэта сведчыць пра нейкую падрыхтаванасць і план да майдана? Зусім не.
Read more...Collapse )

Link | Leave a comment | Share

Экасістэма мовы, або Працяг моўнага роду

Feb. 3rd, 2017 | 11:20 am

Адраджэнне беларускай мовы - адказны працэс. Важна, каб яна жыла і развівалася, як і іншыя мовы. А ў жыцця мовы ёсць натуральныя законы і свая экасістэма. Важна разумець, якія прыродныя рэсурсы мовы існуюць дагэтуль і пры магчымасці ўключаць іх у сваю схему захавання і адраджэння, каб узбагачаць іх і ўзбагачацца самому, утвараючы сінергію. У іншых артыкулах я апісваў стварэнне беларускамоўнага арэала і вылучэнне беларускамоўнага бізнесу як рухаючай сілы іншых сацыяльных прыступак. Гэта - ключавыя пункты. Калі пры іх рэалізацыі можна інтэгравацца з натуральнай экасістэмай мовы, то гэта толькі плюс. Пра магчымасці, якія заслугоўваюць увагі, я і напішу ніжэй.

Ёсць меркаванне, што для стабільнага існавання нацыі патрабуюцца тры бесперапынныя пакаленні, якія перадаюць нацыянальную культуру па ланцужку. Гэта вельмі актуальна для беларусаў. На пачатку 20 ст. пачалося абуджэнне беларусаў, і працягнуць сваю культуру як мінімум тром пакаленням запар на нейкай значнай тэрыторыі не выпадала. У 1921 г. частка Беларусі адышла пад Польшчу, дзе адбывалася апалячванне. Ва Усходняй Беларусі беларусізацыя спынілася ў 30-я, а потым знішчалі і адпраўлялі ў ссылку інтэлігенцыю. У 40-х гг., калі немцы дазволілі беларускія школы, шмат беларусаў атрымала веды пра сябе як нацыю, умацавала сваю прывязанасць да беларушчыны, але многія эмігрыравалі, а рэшта мела мала магчымасцей працягваць мову ў пакаленнях.
Read more...Collapse )

Link | Leave a comment {5} | Share

Сацыяльны ланцужок беларускай мовы

Feb. 2nd, 2017 | 09:49 pm

Мова жыве нармальна, калі прысутнічае ў розных сферах грамадства, у розных сацыяльных слаях. Як з гэтым у беларускай мовы? Нягуста. Што можна рабіць? Нехта спадзяецца, што нешта зменіцца ў дзяржаве і ва ўладзе, калі пачнецца беларусізацыя, тады паводле закону беларуская мова ахопіць усё зверху данізу. Пры такім раскладзе было б лагічна, што беларуская мова скапіруецца на тыя галіны жыцця Беларусі, якія ўжо ў ім ёсць, і, адпаведна, мова будзе жывой і нармальнай. Ці будзе так, або калі гэта будзе? Вялікае пытанне. Дзяржаўныя мужы пакуль прамаўляюць дэкларацыйныя рэчы, кажуць пра паступовасць і негвалтоўнасць, адзначаючы пры гэтым фактычнае дамінаванне рускай мовы і гаворачы пра роўнасць моў, а не пра прасоўванне адной беларускай. То-бок, цвёрдых гарантый і цвёрдых перспектыў гэтага варыянта развіцця падзей няма.

Існаванне беларускай мовы на ўсіх этапах - важны крытэрый, з якім людзі прымаюць рашэнне далучацца да беларускай мовы або не, працягваць з ёю або не. Калі ў беларускамоўнасці ёсць перспектывы, гэты выбар лягчэйшы. Вядомае пытанне, якое стрымлівае людзей: а куды далей з беларускай мовай? Важнае і пры выбары мовы навучання для сваіх дзяцей. Выбераш беларускамоўную групу ў садку - думай далей пра школу. Выбераш школу - думай пра беларускамоўную ВНУ. Выбераш пра беларускамоўную ВНУ - думай пра беларускамоўную працу. Усё лагічна. Гэта, бадай, асноўная прычына, па якой цяпер людзі патрабуюць Нацыянальны Універсітэт - той, у якім усе дысцыпліны будуць выкладацца па-беларуску. Бо гэта шлях далей пасля беларускамоўнай школы.

Read more...Collapse )

Link | Leave a comment | Share

Кадры беларушчыны

Feb. 2nd, 2017 | 03:14 pm

Што вельмі бянтэжыць у беларушчыне - дык гэта чуць, як нам нечага не стае, прасякнуцца гэтым, потым прапанаваць бліжняму "дык пайшлі зробім" і пачуць у адказ "мне і так добра" або "нам павінны гэта зрабіць і так".

Нядаўна вось Марзалюк выступіў з дэкларацыямі пра паступовыя меры па забеспячэнні роўнасці моў. Закончыў прамову папрокамі ў бок журналістаў і апазіцыянераў, што плачуцца. Як казаў, так у ФБ і сталася. Каментарыі пра цынізм і пра хлусню паляцелі на чалавека, які ўсяго толькі сказаў нешта ў будучым часе ці ўмоўным ладзе. Вядома, гэта ж дзяржава, ёй дастаткова толькі захацець, каб здзейсніць усё адразу, думаюць пратэстоўцы. Бо гэта дзяржава, загадае - і вуаля, усё гатова.

Досвед паказвае, што нават у камерцыйных структурах беларускую мову прасунуць цяжка. Тое ж А-100 ці Ў-Бар - і там неідэальна. Бо ўсё гэта пытанне падбору кадраў і менеджменту. У дзяржаўных структурах гэта актуальна таксама. Набраць кадры, матываваць, кантраляваць выкананне. Калі кадраў няма - навучыць. Па сваёй перакладчыцкай дзейнасці ведаю, як цяжка знайсці нармальных беларускіх перакладчыкаў і што іх трэба вучыць.

Кадры вырашаюць усё. Калі ўсё рабіць імгненна, то вам імгненна дадуць людзей, якія па-беларуску будуць гаварыць "пык" і "мык", дый тое, будуць увесь час сумнявацца "а зачэм". Потым, іх матывацыя рабіць гэта будзе падаць па меры таго, як рэальных карыстальнікаў створаных беларускамоўных даброт акажацца меней, чым лайкальшчыкаў на ФБ, каментатараў на НН і падпісантаў на change.org. Людзям жа трэба ўсё і адразу, і каб усе суседзі вакол іх спачатку рушылі, а ўжо потым і яны самі пойдуць. А лепш проста палайкаць.
А яшчэ я чуў такія вось гісторыі. Бацькі аддавалі дзіця, хто ў дзіцячы садок, хто ў школу і былі незадаволеныя нейкімі тамтэйшымі кадрамі. Пыкалі-мыкалі гэтыя кадры і на пераменках па-руску гаварылі. Бацькі прапаноўвалі свае кадры, нацыянальна свядомых настаўнікаў і выхавацеляў. Толькі тыя, прышоўшы і даведаўшыся пра парадкі ў дзярж. установе паціху рэціраваліся. Ну, вядома ж, мы вельмі разумныя і інтэлектуальныя, каб працаваць у саўковай сістэме, у школах з запаўненнем сшыткаў і журналаў, з бацькоўскімі сходамі, суботнікамі і іншым абы-чым. Няхай, маўляў, зробяць тыя, хто і так працуе і не мае ніякай матывацыі да беларушчыны акрамя загаду зверху.

У мінулым годзе я працаваў над беларускімі перакладчыцкімі праектамі адной мегакарпарацыі, мяне ледзь не ванітавала ад бюракратычнага маразму, супярэчлівасці і празмернасці патрабаванняў. За той год я навучыўся лавіраваць, расстаўляць прыярытэты, ахвяроўваць другарадным дзеля асноўнага і многае іншае. Тады я падумаў, што менавіта тое самае адчуваюць службоўцы і настаўнікі ў беларускай дзяржаве. А яшчэ я ўзгадаў пра паняцці калабарацыі або агенцкай дзейнасці. Гэта калі ідзеш на працу да ворага, каб праводзіць туды ідэі і інтарэсы тваёй грамады. Ці здолеюць сённяшнія свядомыя беларусы стаць такімі агентамі або яны занадта разумныя, каб горбіцца? Калі не, то можна і далей пачакаць, памарыць, папраклінаць. Мо, нешта зверху само зробіцца.

UPD
Рэалізм у тым, што мы маем
- жабрацкую дзяржаву
- бюракратычна-косную дзяржаву
- русіфікаваны соцыум як крыніцу кадраў
Калі мы не будзем дапамагаць і пастаўляць свае кадры, то чаканне ад дзяржавы беларусізацыі паводле нашых уласных уяўленняў (з-за якіх чуваць вечны плач) зацягнецца надоўга

Link | Leave a comment {3} | Share

Каб дзіця заставалася беларускамоўным

Jan. 28th, 2017 | 12:02 am

Каментарый да "Беларускамоўная маці: Вырасціць сына, які размаўляе на "матчынай" мове, аказалася задачай нерэальнай"

Сітуацыю можна змяніць, калі беларускамоўная сям'я перастане быць кропляй сярод рускамоўных, а будзе гуртавацца са сваімі. Тады знешні, пазасямейны свет у дзіцяці будзе пачынацца не ў гэтым рускамоўным асяроддзі, а ў сваёй беларускамоўнай грамадзе. Тады беларуская мова будзе ўспрымацца як мова калектыву і свайго малога асяроддзя, сваёй малой радзімы. Тады зменшыцца ўражанне ад наваколля як ад "нармальнага", бо гэта не адна сям'я будзе выскачкай, а цэлая малая калонія.

Гэта ўдасца змяніць, калі выразна растлумачыць узаемасувязь між сваім станам як беларусаў і станам большасці. Мы - беларусы, мы захаваныя, мы захавалі сваю культуру. Навакольныя рускамоўныя - нашы суайчыннікі і супляменнікі, якія яе страцілі, не захавалі і асіміляваліся. Тое, што так жыве большасць, не значыць, што меншасць жыве няправільна. Дзіця пачуе ад большасці розныя аргументы. Трэба зрабіць так, каб яны былі ў суладдзі з вашымі, каб у ёй праяўлялася разуменне да аргументаў большасці. Яны кажуць "Мы ўсе гаворым па-руску, гэта наша мова, мы думаем па-руску", яны не хлусяць. Яны кажуць "Уся навука ў Беларусі, уся вытворчасць і бізнес - па-руску", яны не хлусяць. Яны апісваюць свой фізічны свет. Таму дзеля прышчэпкі ад гэтага ўздзеяння звонку на дзяцей не варта абмяжоўвацца пералікам лагічных і ідэалагічных абгрунтаванняў, паводле якіх вы самі сталі беларускамоўным ці засталіся ім. Правядзіце сувязь між той фізічнай рэчаіснасцю і вамі.

Read more...Collapse )

Link | Leave a comment | Share

Запасны план для неасіміляваных беларусаў

Jan. 27th, 2017 | 09:21 pm

Трывожна назіраць за прагнозамі адносна дзяржаўнасці Беларусі. Цяжка ўсведамляць, што ў блізкім часе яе можа не стаць, або што яна набудзе іншы, яшчэ больш дэнацыяналізаваны фармат. Можа стацца, як у Крыме. Што можна зрабіць у такіх умовах? Нехта з'едзе. Нехта застанецца. Трэба запасны варыянт і стварэнне сваёй кругавой абароны.

Многія народы доўгія часы жылі без сваёй дзяржавы. Напрыклад, яўрэі ці цыганы. Цяпер і неасіміляваныя беларусы адчуваюць сябе нібы без дзяржавы, бо цяперашняя дзяржава - намінальная і залежная ад фактычнага стану большасці грамадзян, утворанага за дзесяцігоддзі. У гэтых умовах трэба ўсю адказнасць за свой лёс ускласці на саміх сябе, як яе ўскладалі яўрэі і цыгане.

Але, шчыра кажучы, мы, неасіміляваныя, не маем нават і гэтага. Напрыклад, сутнасцю сіянізму (перасялення яўрэяў у Ізраіль) было "перасаджванне" той цывілізацыі, якая склалася ў яўрэяў сярод іншых народаў, у новую краіну. Як дрэва разам з каранямі, перасадвжалася інфраструктура паселішчаў і гандлю. У цыганоў ёсць свае пасёлкі, а калі іх няма - у іх ёсць свае рухомыя табары. Некалі свайго былі пазбаўлены крымскія татары, іх дэпартавалі. Але яны згуртаваліся і вярнуліся. І крымскія татары рэгулююць сваё жыццё не праз дзяржаву Крым, а праз свой Меджліс. Вось такая іронія лёсу, у татараў таксама ёсць сваё адзінае дзярж. утварэнне, але іх самазахаванне вырашаецца праз іншы механізм.

Read more...Collapse )

Link | Leave a comment {4} | Share

Да ідэі беларускамоўнага арэалу

Jan. 23rd, 2017 | 11:07 pm

Каментарый з Facebook (наконт артыкула Прафэсар прапануе перасяліць «залаты мільён» беларусаў у «рэзэрвацыю»):

Мільён адразу зашмат.
Пачынаецца ўсё з некалькіх дзясяткаў сем'яў, якія засяляюць пэўнае месца, а потым пашыраюцца і праз нашчадкаў і праз прыток новых сем'яў.
У любым выпадку, цяпер праблема знайсці такіх беларусаў, якія б выконвалі дастаткова крытэрыяў беларускасці і праяўлялі ахвоту збірацца тэрытарыяльна. Цяжкасці ўжо ў тым, каб хаця б наведваць адну касу ў Еўраопце, што ўжо казаць пра перасяленне цэлага мільёна.
Тэадор Герцль напісаў "Яўрэйскую дзяржаву" (бел. пераклад ужо ёсць, пакуль чарнавы), гэты твор дапамог у стварэнні рэальнага Ізраіля. Там апісаны розныя крокі. Аснова падобных захадаў - аб'яднанне людзей у грамаду, якая прагне супольнага жыцця ў сваёй культуры, капітал і пэўная суверэннасць тэрыторыі. Ад сябе дадаў бы што пры адсутнасці суверэннасці мусіць быць унутраны стрыжань і пасіянарнасць, каб не паддавацца вонкавым уздзеянням, салідарнасць і пачуцце локця. Таксама, паводле Герцля, мусіць быць гаспадарчая дзейнасць, людзі мусяць неяк жыць і выжываць на месцы пасялення.
Паводле Герцля, пачынаць мусяць самыя бедныя і абяздоленыя, якім няма чаго губляць і якія маюць шанс палепшыць на каліва сваё становішча. Ідышамоўныя паселішчы ў ЗША пачыналі з пары дзясяткаў сем'яў. Пры гэтым колькасць носьбітаў ідышу цяпер каля 200 тыс. людзей. Тэль-Авіў таксама пачыналі пару дзясяткаў сем'яў. Мільён - завоблачная лічба.
Пакажыце мне беларускамоўную вёску, я буду рады. Зрэшты вось Свабода пісала пра Ручаёўку, а Гурневіч - пра Налібакі. Пашыраць тое, што ёсць, інакш праект аўтаноміі і застанецца праектам.
Багатыя і не такія апантаныя будуць з радасцю фінансаваць паляпшэнне галотай сваіх жыллёвых умоваў? - Калі агульная справа і агульны капітал на такое прадпрыемства, то так. Потым, у той жа Яўрэйскай дзяржаве апісана, і тое, як галота ўсё адпрацуе потым, і тое, як адбудзецца маёмасны абмен, у выніку страт не будзе ці будуць мізэрныя.
А "не такія апантаныя" ў лік не ідуць. Не цікава - не ўдзельнічай.
Нават без далёкага Герцля і далёкай Аўстраліі можна ўзгадаць, як тварылася беларускасць у Саўт-Рыверы. Саўт-Рывер ёсць і цяпер.
Хоць ён цяпер пагоды не робіць, але гэта ужо гатовая рэч, без патрэбы вынаходзіць ровар. Столькі сімвалізму ў ім. Ды думаю ў Амерыцы (Паўночнай і Паўднёвай) і беларусы знойдуцца, каб адтуль туды хто з'ехаўся. Дый сёння шмат хто ў Амерыку эмігрыруе. Чаму б і не ў Саўт-Рывер, калі беларускасць цікавіць.
І вось яшчэ чаму актуальна пачынаць з бедакоў. Напрыклад, у жыхароў з дастаткам з мегаполісаў могуць быць іншыя маштабы і запыты. Маўляў, навошта нейкі гарпасёлак, дзе ўсе ўсіх ведаюць, дзе не тыя ўмовы цывілізацыі. Але гэтак ім робіцца дастаткова мець беларускасць у марах (у сабе) і пры перыядычных сустрэчах са сваімі. Рускамоўнасць іх атачае, але яны робяць выгляд, што яе не бачаць.
Людзям з такой планкай патрабаванням наўрад ці ўдасца стварыць цэлы населены пункт, бо ім давядзецца панізіць стандарты свайго жыцця, на што не ўсе гатовыя. Але трэба нешта рабіць, інакш надалей давядзецца задавольвацца рускамоўным наваколлем у рэальнасці, а беларускамоўнай краінай ва ўяўленнях.
UPD: Калі ж пачынаць з жыхароў малых мястэчак і вёсак, то перасяленне ў іншае мястэчка не будзе для іх маральнай траўмай. Таксама стварэнню такіх пасяленняў маглі б паспрыяць некаторыя беларускія рэлігійныя абшчыны. Бо прыналежнасць да канфесіі можа азначаць абраднасць і звычаёвасць. Калі ў гэтай звычаёвасці прадугледжана і захаванне мовы, то сам Бог наказаў імкнуцца да супольнага пражывання. Напрыклад, Солт-Лейк-Сіці стварылі мармоны.
UPD: Месцам збору для сумеснага пражывання беларускамоўных у Мінску прызначаем бульвар Шаўчэнкі. Сімвалічнае месца - месца пражывання Змітра Саўкі.
****
Хто збіраецца купляць або атрымліваць праз абмен або наймаць кватэру ў Мінску і пры гэтым тварыць беларускамоўнае асяроддзе ў суседстве з іншымі беларускамоўнымі, выбірайма бульвар Шаўчэнкі. Там ужо жыве побач некалькі беларускамоўных сем'яў. Гэта памятнае месца - тут жыў Зміцер Саўка. Дый проста гэта валявы выбар і найвышэйшае наканаванне. Саўт-Рывер (горад у штаце Нью-Джэрсі) здабыў арэол беларускасці таксама воляю лёсу. Раскажыце гэта іншым. Беларускамоўны горад пачынаецца.
****

Ідэя беларускамоўнага арэала - гэта не ідэя поўнага аддзялення ці адгароджвання і ізаляцыі. Гэта хутчэй фарміраванне вузла і сонечнага спляцення ўсяго беларускамоўнага мноства. Цэнтр будзе звязаны з усімі асобнымі людзьмі, прыцягваючы іх, жывячы іх і жывячыся ад іх жа. Гэта не чорна-белы падзел. Беларускамоўны арэал - гэта проста месца павышанай канцэнтрацыі. Як Львоў ці як Луцк ва Украіне. Арэал - для тых, хто хоча эфектыўна жыць і супрацоўнічаць сярод такіх, як яны самі, гэта вольны выбар. Талакою справы робяцца лягчэй. Арэал - гэта нагляднае пацвярджэнне калектыўнасці, сацыяльнасці і традыцыйнасці нашых памкненняў дзеля лепшага выхавання добрасуседства і лаяльнасці з боку суграмадзян. Гуртавацца - гэта нармальна. Ну не цурацца ж адно аднаго, далібог.

Link | Leave a comment {39} | Share

Ці выдумлялі камуністы беларускую і ўкраінскую мовы

Jan. 17th, 2017 | 06:39 pm


І дагэтуль існуе міф, што беларуская і ўкраінская мова прыдумана камуністамі. Гучыць абсурдна, бо тут змешваюцца палітычныя і лінгвістычныя катэгорыі. Камуністы могуць быць расійскімі, кітайскімі, югаслаўскімі, нават нямецкімі. Камуніст - гэта палітычная прыхільнасць. Калі помніце, была такая рэч, як пралетарскі інтэрнацыяналізм, які дэклараваў перавагу сацыяльнага над нацыянальным. Камунізм - гэта пра барацьбу з капіталістамі, пры чым тут стварэнне моў? Чаму беларускую і ўкраінскую мову не стварылі ў КНДР? Там жа таксама камуністы.

Добра, абмяжуемся Савецкім Саюзам, былой Расійскай Імперыяй. Можам абмежавацца гэтым кантэкстам. Такім чынам, расійскія камуністы стварылі беларускую і ўкраінскую мову. Тут таксама абсурд. Як і навошта? Па-першае, мову трэба стварыць. Па-другое яе трэба неяк увесці. Напрыклад, Заменгоф стварыў штучную мову эсперанта, а гэта мова дагэтуль не набрала вялікай колькасці карыстальнікаў. А тут рас. камуністы з нейкай прычыны захацелі стварыць мову, стварылі яе і распаўсюдзілі.

Я ведаю, што былі бунты супраць харчразвёрсткі, пратэсты працоўных і г.д. Але я нешта не прыгадваю бунтаў супраць навязвання беларускай і ўкраінскай мовы. Не ведаю ніякіх звестак пра пратэсты, канфлікты ці супраціўленне накшталт тых, што былі і ёсць з боку рускамоўных Беларусі і Украіны з канца 20 ст. Не было эпітэтаў пра гвалтоўную (прымусовую) беларусізацыю ці ўкраінізацыю. Калі б людзі тады былі рускамоўнымі, то такое было б.

Read more...Collapse )

Link | Leave a comment {31} | Share